Het einde van de salderingsregeling komt in zicht. Bij het afsluiten van een vast contract moet je daar al rekening mee houden als je zonnepanelen hebt. Maar hoe zit het met een dynamisch energiecontract? Zijn zonnepanelen dan gunstig of veel gedoe? Duurzaamheidsexpert Aljo Hartgers en energie-expert Pim Holstvoogd vertellen waar je rekening mee moet houden.

„Een dynamisch contract met zonnepanelen is niet automatisch een buitenkans, maar ook niet per definitie gedoe. Het hangt vooral af van hoeveel zonnestroom je direct zelf gebruikt.

Wat verandert er als salderen stopt?

Wie zonnepanelen heeft, ziet de opbrengsten veranderen. Niet alleen met een vast contract, maar ook met een dynamisch contract. Soms is de stroomprijs zelfs negatief en moet je betalen voor het terugleveren van stroom. Vanaf 1 januari 2027 verandert ook bij een dynamisch contract veel, omdat de salderingsregeling verdwijnt.

Dat zit zo: momenteel worden de belastingen, die een groot deel van de energieprijs vormen, tegen elkaar weggestreept. Als je stroom van het net afneemt, betaal je die belastingen. Als je stroom aan het net ‘terugverkoopt’, krijg je daar nu nog een vergoeding voor. Vanaf 1 januari 2027 stopt dat. Voor afnemen betaal je nog steeds belasting, maar je hebt geen belastingvoordeel meer als je teruglevert. Daardoor wordt dat duurder.

Bij zo’n contract wisselt de stroomprijs per uur of kwartier. Je ziet dus direct wanneer stroom goedkoop is en wanneer terugleveren iets oplevert. Heb je dynamisch, dan zie in je app: dit is wat ik nu voor een kilowattuur betaal en als ik het terug zou leveren, is dit wat ik voor een kilowattuur zou krijgen. Het is gewoon complete prijstransparantie.

Je eigen zonnestroom gebruiken wordt belangrijker

Wat nu nog belangrijker wordt: alle stroom die je zelf gebruikt, is meer waard dan stroom die je teruglevert. Zet je de vaatwasser aan terwijl je panelen stroom opwekken, dan hoef je die stroom niet in te kopen. Lever je diezelfde stroom terug op een zonnige middag, dan kan de vergoeding laag zijn, of zelfs negatief.

Dan levert jouw zonnestroom dus niks op. Het is belangrijk om zoveel mogelijk zonnestroom zelf te gebruiken.

Dat betekent niet dat je de hele dag bovenop een energie-app hoeft te zitten. Begin met de makkelijke dingen. Laat de wasmachine, droger of vaatwasser draaien als de zon schijnt. Heb je een elektrische auto, laad die dan zoveel mogelijk op zonnige uren. Een warmtepomp of boiler kan soms ook slimmer worden ingesteld.

Kun je zonnepanelen uitzetten bij negatieve prijzen?

Als het hard waait en de zon schijnt, ontstaat soms overproductie. Dan zakt de stroomprijs. Als de vraag naar stroom laag is, bijvoorbeeld omdat het een weekenddag in de lente is, kan de prijs zelfs onder nul duiken. Stroom gebruiken levert geld op, terugleveren kost geld. Op jaarbasis zie je dat beperkt terug.

Een negatieve beursprijs betekent niet automatisch dat je geld toe krijgt. Door belastingen en opslagen moet de stroomprijs flink onder nul zakken voordat dat gebeurt. Het hangt af van je contract en leverancier.

Dan kan uitschakelen van je panelen soms verstandig zijn, vooral als je veel meer panelen hebt dan je zelf nodig hebt. Kijk dan of je de panelen veilig kunt dimmen of uitzetten op echt ongunstige momenten. Dat kan soms via de app van de omvormer, via een externe partij als Zonnedimmer of via de energieleverancier. Ga liever niet zelf rommelen in de meterkast.

Wanneer is een dynamisch contract met zonnepanelen slim?

Een dynamisch contract past vooral bij huishoudens die actief bezig zijn met hun energieverbruik en opwek. Heb je zonnepanelen, werk je vaak thuis, heb je een elektrische auto, warmtepomp of slimme apparaten, dan kun je slim inspelen op momenten waarop stroom goedkoop is of je panelen veel opwekken. Hoe actiever en flexibeler je bent, hoe meer je kunt besparen.

Maar dat geldt niet voor iedereen. Wil je vooral gemak en zekerheid, dan is een vast contract waarschijnlijk passender. Sommige dynamische energieleveranciers factureren op basis van je maandverbruik. Dat betekent dat je in de winter een veel hogere rekening krijgt dan in de zomer.

De gemiddelde netto terugleververgoeding bij een dynamisch contract ligt hoger dan bij een vast contract. Bij de vier grootste aanbieders van vaste contracten krijg je vanaf volgend jaar slechts 0,25 cent per kilowattuur voor terugleveren. De dynamische prijzen voor volgend jaar zijn nog niet bekend, maar over het afgelopen jaar kreeg je gemiddeld 5,2 cent per kWh. Dat maakt een dynamisch contract met zonnepanelen altijd aantrekkelijk.

Heeft het zin om nu nog zonnepanelen te nemen?

Wie nog zonnepanelen wil, moet vooral niet meer automatisch het hele dak vol leggen. Dat was jarenlang logisch, maar na het einde van salderen draait het meer om de vraag hoeveel stroom je zelf gebruikt. Neem niet te veel zonnepanelen, tenzij je een goed plan hebt voor het overschot, anders is het zonde van je investering.

Ook de ligging van de panelen telt. Een oriëntatie op het zuiden levert midden op de dag veel stroom op, precies op momenten waarop stroom vaak weinig waard is. Oost-west kan daarom gunstiger zijn, omdat je dan eerder in de ochtend en tot later in de avond opwekt. Dat zijn ook de momenten waarop huishoudens vaak meer verbruiken en de dynamische stroomprijzen hoger liggen.

Is een thuisbatterij een oplossing?

Een thuisbatterij kan helpen om zonnestroom van overdag ’s avonds te gebruiken. Er zijn ook nieuwe systemen waarbij zonnepanelen direct op een batterij worden aangesloten. Die laadt dan op met zonnestroom en kan zo worden ingesteld dat je minder of niets teruglevert aan het net.

Salderen werkte eigenlijk een beetje als een gratis batterij op papier. Je leverde stroom terug en kon die later wegstrepen tegen je verbruik. Als dat verdwijnt, wordt het logischer om meer zonnestroom direct zelf te gebruiken of tijdelijk op te slaan. Maar een eigen thuisbatterij in huis is een extra investering van honderden tot duizenden euro’s, en je moet dus goed kijken of de besparing uiteindelijk opweegt tegen de investering.

Begin daarom niet bij de batterij, maar bij je verbruik. Kijk hoeveel stroom je opwekt, hoeveel je direct zelf gebruikt en wat je zonder grote investering kunt verschuiven. Pas daarna komt de vraag of een batterij, slimme laadpaal of energiemanagementsysteem bij jouw huishouden past.